Pomoce dydaktyczne w przedszkolu – co realnie ułatwia prowadzenie zajęć, a nie tylko wygląda atrakcyjnie

Znam ten moment aż za dobrze. Otwierasz katalog albo stronę sklepu i wszystko krzyczy: „weź mnie”. Kolory, grafiki, obietnice szybkich efektów. A potem wracasz do sali, stawiasz nową pomoc na stole… i po trzech dniach wiesz, że coś tu nie zagrało. Dzieci niby zainteresowane, ale krótko. Ty zamiast pracować z grupą, tłumaczysz zasady w kółko. I nagle cała „atrakcyjność” znika.

Po latach pracy nauczyłam się patrzeć na pomoce dydaktyczne inaczej. Nie pytam już, czy są ładne. Pytam, czy mi pomogą przeprowadzić zajęcia spokojniej, płynniej i bez ciągłego gaszenia małych pożarów.

Atrakcyjność wizualna kończy się szybciej, niż myślimy

Dzieci lubią kolor. To fakt. Ale kolor działa krótko. Bardzo krótko. Jeśli za nim nie idzie sensowne działanie, zainteresowanie gaśnie szybciej niż poranne światło w sali zimą. Zauważyłam, że pomoce „przeładowane” bodźcami często rozpraszają bardziej, niż pomagają. Migające elementy, dźwięki, zbyt wiele ilustracji naraz. Dziecko nie wie, na czym się skupić. A ja zamiast prowadzić zajęcia, zaczynam je porządkować. Te naprawdę pomocne materiały są zazwyczaj prostsze. Spokojniejsze wizualnie. Takie, które zostawiają przestrzeń na myślenie, a nie bombardują gotowymi rozwiązaniami.

Pomoc, która wymaga ciągłych instrukcji, nie jest pomocą

Jeśli muszę każdemu dziecku tłumaczyć od nowa, co ma zrobić, to coś jest nie tak. I mówię to zupełnie bez złośliwości. Dobra pomoc dydaktyczna powinna „prowadzić” dziecko sama, bez mojej stałej obecności przy stoliku. W praktyce oznacza to jasną logikę działania. Elementy, które do siebie pasują. Zadania, które wynikają jedno z drugiego. Dziecko próbuje, poprawia się, sprawdza. Ja mogę w tym czasie obserwować grupę albo podejść do kogoś, kto naprawdę potrzebuje wsparcia.

Takie pomoce realnie ułatwiają prowadzenie zajęć, bo zdejmują ze mnie rolę tłumacza i kontrolera na każdym kroku.

Najlepsze pomoce nie „robią show”, tylko porządkują pracę

Często słyszę pytanie: „czy dzieci się tym nie znudzą?”. A ja odpowiadam: wolę, żeby się nie ekscytowały za bardzo, niż żeby nie mogły się skupić. Pomoce, które dobrze porządkują pracę w grupie, dają dzieciom jasne ramy. Wiedzą, co robić. Wiedzą, kiedy skończyły. Wiedzą, że mogą wrócić do zadania albo sięgnąć po inne rozwiązanie. Dzięki temu zajęcia nie rozpadają się na dziesiątki drobnych interwencji. To szczególnie ważne w pracy z grupami zróżnicowanymi. Jedne dzieci kończą szybciej, inne wolniej. Dobra pomoc „wytrzymuje” oba tempa bez konieczności ciągłego dokładania kolejnych aktywności.

Zawsze sprawdzam jedno: czy tę pomoc da się wykorzystać jutro inaczej niż dziś. Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, to jestem sceptyczna. Jednorazowe materiały bardzo szybko stają się problemem organizacyjnym. Z kolei pomoce otwarte — do układania, sortowania, budowania, porównywania — pracują długo. Zmienia się tylko kontekst. Raz ćwiczymy klasyfikowanie, innym razem liczenie, jeszcze innym orientację przestrzenną czy współpracę w parze.

To ogromne ułatwienie dla nauczyciela. Nie trzeba co tydzień wymyślać wszystkiego od zera. Wystarczy zmienić sposób zadania pytania albo ułożyć elementy inaczej na stole.

Dlaczego z czasem zaczynam ufać sprawdzonym źródłom

Im dłużej pracuję w przedszkolu, tym rzadziej eksperymentuję „w ciemno”. Wracam do miejsc, które rozumieją specyfikę naszej pracy. Jednym z nich jest dla mnie Juniora.pl.

Nie dlatego, że wszystko tam jest „idealne”, tylko dlatego, że w ofercie widać myślenie o sali przedszkolnej, a nie o sesji zdjęciowej. Dużo pomocy, które są intuicyjne, spokojne wizualnie i elastyczne w użyciu. Takie, które nie narzucają jednego scenariusza, tylko dają nauczycielowi pole manewru. To ważne, bo każda grupa jest inna. I żadna pomoc nie zadziała automatycznie tylko dlatego, że ładnie wygląda.

Gdybym miała dać jedną, bardzo praktyczną radę, byłaby prosta. Zanim sięgniesz po nową pomoc, zapytaj siebie: czy dzieci będą mogły z niej korzystać bez mojej ciągłej obecności? Czy pozwoli mi pracować spokojniej, a nie szybciej?

Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, jesteś na dobrej drodze. Jeśli „nie wiem” albo „chyba”, to sygnał, żeby się jeszcze zastanowić. Bo w przedszkolu naprawdę nie potrzebujemy więcej atrakcji. Potrzebujemy narzędzi, które działają w zwykły, codzienny dzień.

Opracowane przy współpracy z redakcją sklepu internetowego Juniora.pl.

[ Treść sponsorowana ]